Н.Отгонбаяр: Нийтийн тээврийг шийдэхийн тулд Микро автобусыг явуулах ёстой

    interview>Entrepreneur

    Үндэсний аппликейшн “UBCAB”-“Ухаалаг такси үйлчилгээ”-г Монголд нэвтрүүлэн, хөгжүүлж буй Үндэсний компани UBCab-ийн гүйцэтгэх захирал Н.Отгонбаяртай ярилцлаа.

    -"Interview" сэтгүүлийн урилгыг хүлээн авсанд баярлалаа. Такси дуудлагын аппликейшн Улаанбаатарчуудын хувьд хэрэглээ болж хэвшиж байх шиг байна. Та "UBCab"-ыг хэзээнээс байгуулсан вэ?
    -"UBCab"-ыг яг хийсэн залуучуудтай би одоо ч хамтраад ажиллаад явж байгаа. "Mizorn technologty" гээд "IT"-гийн компани. Аппликейшн суурьтай 30 гаруй төсөл хийсэн байгаа. Хуулийн эмхэтгэл хардаг аппликейшн, статистикийн тоо баримтыг хардаг "easysat" гээд олон аппликейшн хийсэн. 2009 онд "Apple store" дээр Монголоос анхны аппликейшн гаргаж хийж байсан. Түүнээс хойш тасралтгүй явж байгаа 30 төслийнх нэг нь "UBCab". Технологийн хөгжлөөр хоцорч яваагийн давуу тал нь дэлхий дээр болж байгааг ажиглаад дараагийн 5 жилд Монголд ямар шийдэл, юуг нэвтрүүлбэл хэрэгтэй вэ гэдгийг харах боломжтой. Гар утсан дээр хүн болгон интернет хэрэглээд эхлэнгүүт аппликейшн бүүм болсон. Ингээд ирээдүйтэй бизнес нь ойлгомжтой болсон. Тэр үед Монголд бараг саяхныг хүртэл, утсаар дуудлага өгөнгүүт жолооч нар станцаар хоорондоо яриад шийддэг байсан. Анх UB лавлах 1616 утсаар авсан дуудлагаа станцаар цацангуут хэн өндөр антеннтай нь түрүүлж дуудлага авдаг байсныг  болиулж хамгийн ойрхон байгаад нь шударгаар хуваарилдаг тийм систем нэвтрүүлж ажлаа эхэлж байв. 2013 онд аппликейшний хэрэглээг өнөөдрийнхтэй яаж харьцуулах вэ? Урсгалаараа олон жил явсан. Миний хувьд 2018 оноос холбогдоод өнөөдрийг хүртэл хоёр жил гаруй хугацаанд UBCab-ийн захирал, үүсгэн байгуулагч, хамтрагчаар явж байна даа. (инээв) 
    -Бараг Монголын Uber юм биш үү?
    -Таксины ийм аппликейшн дэлхийд бол олон. Алтан гадас гэдэг нь бол "Uber". "Uber" бол дэлхийн 750 хотод үйл ажиллагаа явуулдаг. Хэрэв Монголд ирээд нэг тугаа зоочихвол бидний мөнгө гадагш гарна. Үндэсний аппликейшн байгаа цагт гадагшаа мөнгө гарахгүй, тэр нь эндээ үлдээд монгол инженерүүд цалинжаад явах боломжтой.  
    -"UbСab" такси дуудлагын үйлчилгээнд хэдэн такси явдаг вэ?
    -Бид таксигаа хоёр ангилдаг. Нэг нь яг нэгдүгээр эгнээний зөвшөөрөлтэй, шар номертой, стандарт такси. Нөгөөдөх нь бол замын унаа гэж байгаа. Зарим хүн ажилдаа явах юм уу, ажлаа тарахдаа зам дагуу хүн суулгадаг. Үүнийг аппликейшн руу шилжүүлж байгаа. Стандарт таксигаа VIP болон энгийн гээд ангилчихсан. Манай системд нийтдээ 1300 орчим жолооч бүртгэлтэй байгаа. Мөн 70 мянга гаруй бүртгэлтэй хэрэглэгчид бий. 

    -Төрийн албаны автобаазыг цомхотгоод дарга нарыг таксигаар явуулъя гэсэн таны санаачилга нилээн шуугиан дагууллаа. Зарим хүн дарга нарын аюулгүй байдалд санаа зовж байна лээ. Энэ ер нь боломжтой юу. Өөр улсад үүнийг хэрэгжүүлсэн туршлага байдаг уу? 
    -Аюулгүй байдал асуудал биш байхгүй юу. Такси чинь нийтийн тээвэр гэх ангилалдаа ороод жилдээ хоёр удаа үзлэгт ордог. Авто тээврийн үзлэг, бүрэн оношилгоонд орохоос гадна, мэргэшсэн жолооч заавал авдаг. Ийм таксигаар энгийн иргэд зорчиж болоод байхад дарга нар болохгүй гэж байх уу? Ер нь дэлхий даяараа, хувь хүн хүртэл машин өмчлөх утгагүй болж байхад төр нь өмчлөөд байж болохгүй шүү дээ. Sharing economy гээд юмыг заавал өмчлөх биш хуваалцаж хэрэглэх эдийн засаг руу шилжиж байна олон улс. Хамгийн ойрхны жишээ Казакстан улс 100 хувь засгийн газрын баазаа татан буулгаад такси үйлчилгээний байгууллагуудад хуваарилаад өгсөн байсан. 
    Үнэхээр өндөр зэрэглэлтэй шаардлагатай гэвэл нэг км нь 3000 төгрөгийн үнэтэй VIP такси дуудаж болно шүү дээ. 3000-аар явсан ч энэ жижигхэн хот шүү дээ. Аяллын дунджийг хааш хаашаагаа таван км гэвэл өдөрт 30 мянган төгрөг өгнө. Өдөрт 30000 төгрөгийн тооцооны зардлыг гаргаад өгөхөд нэг даргыг нэг Lexus 570 машины мөнгөөр 44 жил зөөж байна. Энэ бол зөвхөн машины өртөг. Дээр нь жолоочийн цалин, шатахууны зардал, засвар үйлчилгээ, машиныг чинь хадгалдаг гараж гээд нүсэр зардал байгаа. Гол нь төсвөө хэмнэх хэрэгтэй шүү дээ.
    -Дарга нар албаны машинаар хүүхдээ зөөнө, хөдөө зугаална, нэг амралтын газар руу явна. Та түүнийг нь л хаах гээд байна. Таны энэ “мөрөөдөл” ер нь биелэх үү? 
    -Энэ жилийн улсын төсөв дээр шийдвэл шийдэхээр шүү дээ. 10 их наядын улсын төсөвтэй. Тэр нь 4 их наядын алдагдалтай гэж байгаа юм. Хувийн компаниар бодвол дампуурсан. 40 хувийн алдагдал гаргачихаад зүгээр суугаад байж болохгүй биз дээ. Яг одоо шийдэх асуудал. Дүүргийн, хэлтсийн дарга нар гаднаа машин уяад суугаад байх чинь ойлгомжгүй байна шүү дээ. Би бол одоо хийх үндэслэл нь бүрдсэн ажил гэж бодож байна.

    -Улаанбаатарын гол зовлонгийн нэг нь түгжрэл. Мэдээж такси, халтуурчид тодорхой хэмжээгээр замын хөдөлгөөнд оролцож нөлөөлж байгаа. Түгжрэлтэй холбоотой шийдэл танд байна уу?
    -Сайтуудыг гүйлгээд харах юм бол бид 2010 оноос эхэлж түгжрэл ярьж эхэлсэн. Тухайн үед 150-200 мянган автомашинтай хот байсан, Улаанбаатар. Өнөөдөр 600 мянган автомашинтай болчихлоо. 1,5 сая хүнтэй хот байлаа гэж бодъё 600 мянган авто машин. Та бид нарын хүүхдийг оруулаад гурван хүн тутмын нэг нь машинтай гэхээр чинь, яагаад хүн болгон машинтай болж, яагаад машин лизингээр авч унаад байна. Өөрийгөө эмнэлэгт үзүүлэхгүй байж машинд нь дуу орчихвол шууд засварын газар руу явдаг. Статистик мэдээллээр бол нэг авто машиныг арчлах зардал жилийн 900 мянга төгрөг хавьцаа байна. 300 мянган төгрөг лизингд өгнө бензин тос аваад нэг машины төлөө амьдраад байгаа ч юм шиг. Түгжрэлийг шийдэх гаргалгаа нь нийтийн тээврийг хөгжүүлэх юм. Нийтийн тээвэр гэхээр метро, агаарын том кабельтай зам, том том төсөвтэй гүүрэн зам ярих юм. Тэгээд түгжрэл буурах уу? Нийтийн тээвэр гэхээр автобус биш байхгүй юу. Ядаж явган хүний замаа засаад хүн алхах орчинг нь бүрдүүлчихмээр байна. Өндөр өсгийт өмсчихөөд алхаж чадахгүй болохоор машин авч унаад түгжрээд байна. Улаанбаатар хотын иргэдийн нэг үеийнхэн ингэж түгжирч байгаа нь Э.Бат-Үүл гэж даргын хийсэн алдаа. Шийдвэр гаргагч нар өнөөдөр гаргаж байгаа шийдвэр дөрвөн жилийн дараа ямар үр дагавартайгаа тооцохгүй олон хүнд таалагдах гэж хичээснээс болоод ингэж түгжирч байна. Улаанбаатар хотын нийтийн тээврийг сайжруулж байна гээд микро автобусыг халсан. Уг нь энэ жижигхэн хотод метро биш, микро хэрэгтэй юм. Зөв зохион байгуулаад циклд нь оруулаад явуулах ёстой. Өнөөдөр нэг микронд арван хүн суугаад явж байх байсан бол нөгөө микро автобус нь байхгүй болонгуут 10 prius болчихсон. Одоо нийтийн тээвэр гэж приусээр хүмүүсийг нэг нэгээр нь зөөгөөд л... Уул нь тэр төлбөрийн системээ дотор нь нарийн шийдэж өгөөд метро шиг циклээр нь эргүүлээд шугам шугамаар нь орилдоггүй, зөвхөн автобусны буудал дээрээс ийм маршрутаар явна гээд шийдчихээр. Нийтийн тээврээ хөгжүүлээгүй байж түгжрэлийг бууруулж байна гээд аймаар гоё романтикаар дугаарын хязгаарлалт гэсэн. Тэгэнгүүт хожмын үр дагаварыг нь тооцоолоогүй. Яг үүнээс болоод өнөөдөр 600 мянган автомашинтай болчихож байгаа юм. Буцаж болохгүй. Буцвал бүүр гацна. Тэр шийдвэр долоо, найм дахь жилдээ үргэлжлээд явж байна шүү дээ. Тухайн үед хот 300 мянган авто машинтай байсан гэвэл өнөөдөр 600 мянган машинтай болжээ. Долоо хоногийн нэг өдөрт хоёр орон дугаар явахгүй гэхээр 20 хувь нь шүү дээ. Өдөрт 120 орчим хүн нийтийн хэвийн тээврээр зорчиж байсан чинь дахиад 120 мянган хүн нийтийн тээвэр сонгоно хэрэгтэй болчихсон. Ингээд нийтийн тээврээр үйлчлүүлэх эрэлт бий болчихож байна. Гол нь энэ 100 мянган гаруй хүн автобусанд багтахаа болино. Тэгээд такси барьдаг юм байгаа биз дээ. Улаанбаатар хотын гудамжинд 40 мянга  халтуурчин бий гэсэн судалгаа байна. Бүгдийг нь 100 мянга гаруй хүн зөөхөөр приусны эрэлтийг бий болгож байна. Тэгээд хүнээс “юу хийж амьдраад байна аа” гэхээр “Өө, хөгшин нь нэг приус авчихсан халтуур хийгээд амьдарч байна” гэдэг. Тэгвэл “би ч бас авчихъя” гээд 500-700 мянган төгрөгийн цалинтай хүн сарын 350 мянган төгрөгийн лизингээр приус аваад халтуур хийгээд болгочих юм байна гээд машинтай болчихдог. Ингээд өнөөдөр ёстой тэг зогсолт хийх хэмжээнд хүрч байна. 

    2019 онд бид нэг тэрбум ам.доллараар машин худалдаад авчихсан

    -Нийтийн тээврийг хөгжүүлнэ гээд зүтгэхээр энэ их түгжрэл дунд чинь улам л нэрмээс болох ажил юм биш үү? 
    -Өөр сонголт байхгүй. Одоо хоёулаа энэ замын цагдаагийн газрын хажууд байна. Энд хаана автобусны буудал байна? та надаа хэл дээ? Хэзээ ирэх юм тэр автобус нь, Мянгахан автобус явдаг, Улаанбаатарт. Тэр мянган автобусыг улаанбаатарчуудыг зөөлгөхийн төлөө нийслэлийн төсвөөс жилд 100 тэрбум төгрөг зарцуулдаг. Энэ хэвийн үзэгдэл үү? Нэг их наядын төсөвтэй нийслэл шүү дээ. Түүнийхээ 10 хувийг нийтийн тээврийн зардлын санхүүжилтэд өгдөг. 100 тэрбумыг нийслэлийн төсвөөс гаргаад мянган автобус явуулж байгаа. Тэгсэн нэг улс төрийн нам нийтийн тээврийг 100 хувь үнэгүй болгоно гэнэ. Мэдээж болно. Тэр тооцоо судалгааг нь хийсэн юм байна лээ. Би харсан. 200 тэрбум төгрөг төсөвлөсөн гэж байна. 200 тэрбум гэдэг чинь 200 цэцэрлэг биз дээ. 1000 автобусны 80 хувийх нь ашиглалтын хугацаа дуусч байгаа. Зуухан ширхэг автобус авах гэж улсын төсвөөс 20 хэдэн тэрбум төгрөг төсөвлөж байна. Микро автобусны стандартыг сайжруулаад жижиг циклүүдээр нь явуул. Нисэх, Яармаг гэхэд тэртэй тэргүй бодит эрэлт байна. Багшийн Дээдийн автобусны буудал дээр орой 7, 8 цагийн үед очвол 7 буудал явлаа гээд нөгөө приусүүд зогсож байгаа. Төв номын сангийн урдаас Нисэх 1000 төгрөгөөр явдаг приусууд зогсож л байгаа. Микро автобусны стандартыг нь шинэчлээд, зогсоолыг шийдчихвэл хүмүүс нь тэндээ орилолгүйгээр яг тэр циклээрээ суугаад явчихна шүү дээ. Би А цэгээс Б цэгт очих гээд байгаа болохоос биш 40-үүлээ сууна уу, хэдүүлээ сууна уу хамаагүй. Эдийн засагт энэ чинь л хэрэгтэй байна. Монгол Улс 6.5 тэрбум ам.долларын экспортын нийт орлоготой. Тэгсэн чинь 2019 онд бид  нэг тэрбум ам.доллараар машин худалдаад авчихсан. Олсон мөнгөнийхөө дийлэнхээр машин аваад байна. Үүнийгээ дагаад 2 тэрбум ам.долларын тослох материал, нэмээд газ, бензин, масло нийлээд 3 тэрбум ам.доллар дөхнө. 6.5 тэрбумын экспортын орлого  олох гээд өдөр шөнөгүй нүүрсээ зөөчихөөд 3 тэрбумыг нь машинд үрдэг, олсон мөнгөнийхөө талаар машин авчихдаг өөр улс орон байна уу? Улаан-Үдэд гэхэд микро автобус явдаг. Өндөр гоё газруудад явж л байна. Шийдэж чадах юмаа шийдчих хэрэгтэй. Метро бол хэзээ ч шийдэгдэхгүй. Түгжрэлээс болж бухимдаж, ажлаасаа халагдах, зарим хүн ажил төрлөө ч төлөвлөж чадахгүй явж байна. 

    -Худгаас ус авдаг аппликейшн гаргаж байгаа гэсэн. Миний санаанд буухгүй л байна. Худгаас ус авах ажлыг аппликейшнээр дамжуулж шийднэ гэхээр сонин санагдаад. Ямар шийдэл гаргасан юм бэ? 
    -"UBCab" аппликейшн ямар шийдэлтэй вэ гэхээр "ondemand" гэх бизнесийн үйлчилгээний нэг төрөл юм. Би бол эмээтэйгээ гэр хороололд өссөн хүн. Өвлийн хүйтэнд юм угаах, хоолоо хийх усаа зөөнө. Хэцүү байдаг байхгүй юу. Ус авна гэдэг чинь хүүхэд хөгшдийн л хийдэг ажил. Худаг дээр яваад очихоор баахан хүүхдүүд л байгаа. Манай ээж Дарь-Эхэд амьдардаг. Ээжид ус авч өгөх гэж би 3, 4 дүгээр хорооллоос түгжирч очих жишээний. Тэнд 20 литр ус авч өгөхийн тулд нөгөө түгжрэлийг чинь туулаад очдог. Энэ эрэлт, хэрэгцээ дээр тулгуурлаад ус, түлээний асуудлыг хүргэлтийн аргаар шийдэж болохоор санагдсан. Энэ оффист 2500 төгрөгийн үнэтэй савтай ус аваад байгаа биз дээ. Нэг сав усыг хэдэн давхарт ч байсан хөлсөө дуслуулан барин үүрээд оруулаад ирдэг. Ялгаатай нь хотоор нэг ус зөөгөөд явахгүй. Тэр хавьдаа л зөөнө. Тэгэхээр хямдарна шүү дээ. Гэр хороололд ус зөөх төлбөр нь 500 төгрөг хавьцаа байхаар тооцоо гаргасан. Энэ бол ашгийн төлөө бус ажил. Аппликейшн бол зүгээр зохицуулалтыг нь хийж өгч байгаа юм. Одоо такси ч гэсэн тэгж байна. "UBCab" хүмүүсийн хэрэгцээг холбож байгаа. Нэг ч операторгүйгээр хоногт 3000 дуудлагыг холбодог. Гэр хорооллыг харах юм бол Яармагт ч тэр, Нисэхэд ч тэр зөвхөн гэр хороололдоо явдаг такси гэж байдаг. Яармаг дотроо хаана ч очсон 2000 гэсэн дүрэмтэй. Тэгвэл дөрвөн айлд ус, шуудайтай түлээ нүүрс хүргэж өгөөд 2000 төгрөг ав гэхэд байж болно биз. Оюутнууд ч хийж болно. Заавал машинтай байх албагүй. Усны тэргэн дээр хүмүүст юм зөөж өгөөд 500 төгрөг авч болж байна.

    -Та Лу.Болд гишүүний төлөөлөгчөөр ажиллаж байсан. Лу.Болд бол Монголын улс төрийн нилээн сонирхолтой фигур. Хөндлөнгөөс харахад л амьдрал нь бараг кино шахуу. Тэр хүнтэй яаж яваад холбогдсон бэ?
    -Би скаут клубыг хүүхдүүдтэй нийлээд ажиллуулдаг байсан юм. Дөрөв тавуулаа ажилладаг идэвхтэй сэнтэг маягийн нөхөр байхгүй юу. Тэгээд 2008 онд одоо Лу.Болд гишүүний менежерээр ажиллаж байсан хүн л та нар нэг сонгуульд ажиллаач гэсэн. Тэгэхэд 18, 19 настай байж. Хэдэн төгрөгийн цалин өгнө. Тэгээд л анх сонгуульд ажилласан. Тэр үед Хан-Уул дүүрэгт Ардчилсан нам гэдэг чинь миний бодож байгаагаар анх удаа ялсан. Тэр сонгуулиар л энэ улс төр гэдэг юм чинь миний бодсоноос шал өөр, хэтэрхий бохир гэдгийг мэдэрсэн. Тэр үед хар машин байхгүй гараар тоолдог байлаа. Гараар тоолохдоо саналын хуудсуудыг тараагаад тавьчихдаг юм байна лээ. Гэхдээ би сонин тараадаг хүмүүсийг зохион байгуулдаг менежер л байсан. Өөрийнхөө ажилласан хороон дээр үр дүнгээ харъя гээд санал авах байранд нь ажиглагчаар бүртгүүлээд орчихгүй юу. Саналын хуудсуудыг ширээн дээр асгаад гуч гучаар нь уншиж, уншсаныг нь тэмдэглэдэг юм билээ. Тэнд нь илэрхий Болд гэсэн байхад Загджав гэж уншаад "Хүүш, яаж байгаа юм. Болиоч ээ" гэнгүүт "За одоо болилоо" гээд уншаад байна. Дараа нь нэг бие даагчийн саналыг өөр нэр дэвшигч дээр аваачаад тавьчих жишээний... Иймэрхүү фактууд илрэхгүй юу. Тэрийг нь тойргийн хороо руу гомдол гаргаад л явсан. Лу.Болд гишүүн гэхээсээ илүү том аппарат ирж ажилладаг байв. Тэнд ажиллаж байсан менежер л хүмүүсээс нь энэ, тэр сайн ажилласан гээд би анх бие төлөөлөгч болж байв. Ингээд найман жил Хан-Уул дүүрэгт Лу.Болд гишүүний бие төлөөлөгчөөр ажилласан. Гэхдээ сонин шүү. Хүмүүс ч гэсэн гайхдаг. Лу.Болд гишүүнтэй найман жил ажиллахдаа найман удаа л уулзсан байх. 

    -Та Хан-Уул дүүргийн иргэдийн төлөөлөгчийн хуралд байхдаа Нэхмэлийн шарын дахин төлөвлөлтөнд ажиллаж байсан. Тэр ажил юу болсон бэ?
    -Одоо айл үлдсэн байна лээ. Нэхмэлийн шарын байр чинь их хуучны, анхны байрнуудын нэг. Хүн амьдрах нөхцөл байхгүй, халуун ус ч үгүй шүү дээ. Орон сууцны хороолол мөртлөө байрлал нь 120 мянгат, Хан-Уулын төвд. Яг тэр хороон дээр өргөдөл авдаг байранд байсан. Тэдний амьдралыг мэддэг, бараг улирал болгон нээлттэй сонсгол хийгээд л ажиллаад байсан. Хөрөнгийн чадамжгүй компани тендерийг нь аваад явсаар байгаад өөр компанитай хамтраад төслөө дуусгасан. Чадваргүй компани гурван жил цаг алдаад, энэ намар, за хавар эхэлнэ гэж худлаа ярьж хойшлуулсан. Одоо бол тэр хавьд гайгүй амжилттай том том байшингууд баригдаад танигдахгүй болчихсон байна лээ. Тэр үед Нэхмэлийн шарын байрны үнэ 10 сая төгрөг хавьцаа л байсан. Одоо баригдаад дууссан гэхээр айлууд нь хожсон байх аа. 

    СӨХ-ны даргаа ажиллуулж чадахгүй байж төрийн тэргүүн ярьдаг балай зан байна, бидэнд

    -СӨХ-ны дарга хийдэг гэсэн байх аа?
    -Нэг жил ариун өмнө аав ээжийнх 3, 4 хорооллын хуучны угсармал байранд нүүж орсон юм. Тэгсэн лифт нь ажиллахгүй зургаан сар боллоо. Ингээд хэрүүл хийх гэж СӨХ-ны хуралд очоод шүүмжилчихээд гараад явалтай нь биш “СӨХ ер нь болохгүй байна хяналт нь тавьж ажиллана” гээд СӨХ-ны Удирдах зөвлөлийн дарга болчихсон. Гол нь СӨХ-ны даргаа ажиллуулж чадахгүй байж төрийн тэргүүн ярьдаг балай зан байна, бидэнд. Иргэдийн төлөөлөгч чинь СӨХ байхгүй юу. Тэнд ямар ч изм байхгүй, ямар ч намын үзэл байхгүй. Зүгээр л манай энэ байрны тохижилтыг шийдэж байгаа. Иргэдийн хурал гэдэг чинь СӨХ шүү дээ. СӨХ-ны хурал гэхээр хэдэн хөгшид суугаад ярьдаг байж болохгүй. Би бол СӨХ-гоо ашигтай болгосон. Менежментийг нь өөрчлөөд "500 мянган төгрөгөөс дээш зардал гаргавал заавал асуу. Үгүй бол хариуцлага тооцно шүү" гээд хийх ажлын төлөвлөгөөг нь гаргаад өгөхөд жилдээ 20 сая төгрөгийн хуримтлал үүсэж байгаа юм. Ганцхан СӨХ шүү дээ. Тэр олон СӨХ-үүд хуримтлал үүсгэвэл их хурлын гишүүн байрны гадаа ирж, гулсуур хайчлаад байх ямар хэрэгтэй юм. СӨХ нь л гулсуур барьчихна шүү дээ. Бид СӨХ-ны аппликейшн хийж байгаа. СӨХ-ны тухай хуулиар оршин суугчдын 50 хувь нь цуглаж байж ирцтэй болдог. Одоо СӨХ-ны хурал битгий хэл, хорооныхоо хуралд ч очиж суухгүй байна. Хүмүүс өөрийнхөө төлөө очихгүй байна. Дээр нь ажлын өдөр, ажлын цагаар гээд байвал бүүр хэцүү. Үүнийг нэгдүгээрт, онлайн болгоод ажил дээрээ сууж байгаад СӨХ-ны хуралд оролцдог болгох юм. Хоёрт, хуулийн хугацаанд СӨХ нь хурлаа хийгээд ажлаа танилцуулаад гүйцэтгэх захирал нь ажлаа хийгээд явчихна. СӨХ-ны гаргаж байгаа зардлуудыг шилэн болгоод аппликейшнээрээ дамжуулаад харчихна. Гуравт, СӨХ-ны мөнгө төлөх гээд банк руу явахгүй төлбөр хийдэг болно. Дөрөвт, тэр дээр санал асуулга явуулж оршин суугчид нь гулсуур тавих уу, эсвэл хөгшчүүлдээ сүүдрэвч хийх үү, эсвэл орцоо бүгдийг камержуулах уу гэдгийг шийдэж болж байна. Зүгээр аппликейшнээр ажлаа хийдэг болъё гээд байгаа юм. Бүх СӨХ нь эндээ орчихвол иргэд нь тэндээ саналаа өгөөд хяналттай болчихож байгаа юм. Ингэснээр Их Хурлын гишүүд манай байрны гадаа гулсуур тавьж тууз хайчлаад байх хэрэггүй болно. Юу хийсэн гэхээр гулсуур барьсан, байрны дээвэр зассан гээд суудаг гишүүд байна. Энэ чинь уул нь СӨХ-ны ажил байхгүй юу. Тэгэхээр хороо дүүрэг ч гэсэн арай том асуудалдаа анхаараад явчихна шүү дээ.

    -Таныг бас ном хэвлэж гаргасныг мэднэ. “Нисдэг ном” паблишингаа хэзээ байгуулсан бэ? Яагаад "Нисдэг ном" гэж нэрлэсэн бэ?
    -Би үнэндээ 65 нас хүртлээ ажил хийгээд ээж аавынхаа амьдралыг давтмааргүй байна. Тэгээд тэтгэврийн мөнгөөр амьдармааргүй байна. Гоё хүмүүсийг хараад атаархдаг байхгүй юу. Жишээ нь Мөнхчулууны Зоригт ах байна. Тэтгэвэртээ гарсан. Одоо дуртай ажлаа хийгээд явж байна шүү дээ. Түүн шиг 40 хэдтэй ч юм уу, тодорхой хугацааны дараа тэтгэвэрт гарна. Тэр хугацаандаа номын бизнес хийе л гэж бодсон. Ашгийн гэхээсээ илүү сонирхлоороо нэгдсэн залуусын ажил.  Гол нь дроноор номыг хүргэе гэсэн санаа. Дижитал ном яаж ч хөгжсөн жинхэнэ номыг орлохгүй байхгүй юу. Унтахдаа нойроо хүргэж утсаа оролдохоосоо илүү ном харж байгаад унтвал тэр чинь амьдралын зөв хэв маяг шүү дээ. Тийм учраас бодит ном байх ёстой. Сая хамгийн эхний төсөл биткойн блокчэйний суурь ойлголтын талаар Амazon -ны бэстселлэр номыг гаргасан. Биткойн гээд цахим мөнгө ярьж байна шүү дээ. XIII зуунд Марко Полог азиуд цаасан мөнгө хэрэглэдэг тухай хэлсэн чинь далан худалч гэж дуудаж байсан. Өнөөдөр ч гэсэн цахим мөнгө, крипто валют ярихаар хүн төрөлхтөн ойлгож хүлээж авахгүй байна шүү дээ. Ёстой далан худалч гээд байна. Үүний суурь ойлголтын талаар ном. 1000 хувь хэвлэгдсэн зарагдаад дуусаж байх шиг байна лээ. 

    -Сонирхолтой ярилцсан танд баярлалаа. 
    -Баярлалаа. 
     

Сэтгэгдлүүд : 87

  • Merrill

    On another call <a href="http://comfortwoodcottage.co.uk/harga-obat-urispas">urispas 200 mg prix maroc</a> discount retailer TargetCorp, which announced earlier this month it wasabandoning its Canadian expansion.

  • Cliff

    International directory enquiries <a href="http://oqu.com/lamictal-150-mg-price/">lamictal fatalities</a> As regards the allegations of Channel 4 and the Daily Telegraph I find them contemptible and will not comment further at this time."

  • Modesto

    I'm training to be an engineer <a href="http://www.kiralikevara.com/retin-a-cream-buy-canada/">retin a cream nz</a> He was talking about how the brain can freeze when confronted with tables, so I asked him what 6 x 9 was

  • Everett

    I'd like to speak to someone about a mortgage <a href="http://www.weekendcruise.co.uk/dostinex-donde-comprar-en-venezuela/">comprar dostinex</a> Other models may have remote window-lowering, but the default setting at delivery is set for off

  • Dewey

    Punk not dead <a href="http://kurtlarvadisi.net/bentyl-side-effects-mayo-clinic">bentyl rite aid</a> “This vehicle not only has all the capability to take you where you want to go, but you’ll look good doing it.”

  • Carlo

    US dollars <a href="http://peninggipelangsing.info/zocor-40-mg-price/">zocor generic and brand names</a> Its one of only 13 in the United States that have earned three stars from the Michelin restaurant guide

  • Emmett

    We're at university together <a href="http://anvil.me/what-is-keflex-750-cap">cephalexin online pharmacy</a> However the 2014/2015 programme will involve just two doses, as new data has shown that two doses are just as effective in young girls.

  • Johnson

    How much does the job pay? <a href="http://www.stonematrix.com/moduretic-dosage.html">moduretic 50 5mg bula</a> And no, it's not a glitch, it's an 'easter egg' left in there by Google in honour of the video being the first to break YouTube's hit counter.

  • Harland

    What do you do for a living? <a href="http://toolsandgarages.com/urispas-200-mg-60-ftb-fiyat">harga urispas tab</a> Gross Domestic Household Income (GDHI) represents the money we have left to spend or save after paying taxes and benefits

  • Nogood87

    Will I have to work shifts? <a href="http://drgeorgelikes.com/roxithromycin-uses-in-tamil">roxithromycin treatment</a> There is alsoa 330 million euro super senior revolving credit facility, thesources said.

  • Norris

    Children with disabilities <a href="http://hormone-replacement-therapy.com/tadacip-20-bestellen/">tadacip pakistan</a> employers added the fewest workers to their payrolls since December 2013 — just 126,000 — in March

  • Porter

    Where did you go to university? <a href="http://www.wkdelong.org/precio-computadoras-laptop-vit.html">precios de computadoras de mesa en punto fijo</a> It did not make sense to target something that could not be controlled with precision.

  • Logan

    I'm retired <a href="http://www.ebookmart.com.au/minocycline-50-mg-price-in-india/">minocin rxlist</a> Many within Labour seem to regard their party’s most sustained period of electoral success not as a golden age but as an aberration.

  • Javier

    Who would I report to? <a href="http://www.wkdelong.org/precio-computadoras-laptop-vit.html">tadora pills</a> I had been in the marabout for three days when I heard the sound of a motor - an aeroplane

  • Gerry

    I'm only getting an answering machine <a href="http://na-da.co.jp/periactin-tablets">cyproheptadine hydrochloride for infants</a> In both cases, every line comes with 1 gigabyte of high-speed data and allows unlimited calls and text messages.

  • Jamar

    We used to work together <a href="http://www.freshfurniture.co.uk/noroxine/">noroxin availability</a> ”Divergent’ is not ”The Hunger Games,’ but that doesn’t mean it’s not successful.”

  • Katelyn

    Can I take your number? <a href="http://kurtlarvadisi.net/high-from-promethazine">phenergan 25 mg tablet</a> The risk is that overuse could spur the creation of so-called superbugs that develop cross-resistance to antibiotics used to treat humans

  • Hassan

    We used to work together <a href="http://prepa-sarcelles.fr/levaquin-500-mg-tab.php">levaquin poisoning</a> "But what I can say here is we really enjoy the time together right now," the goaltender added

  • Darell

    I'm not interested in football <a href="http://leadingedge.ne.jp/300-mg-imitrex/">sumatriptan 50 mg dose</a> cyber teams could also pose online as commentators and ruin the hackers’ reputations among any communities they belong to

  • Jewel

    I'm at Liverpool University <a href="http://www.onedirection.co.uk/speman-forte-review">speman forte review</a> "I like their attitudes," said Watson, even though he sat them down Friday afternoon

  • Jaime

    Lost credit card <a href="http://www.highlandera-z.co.uk/pletal-100-mg-tabletten-kaufen.htm">cilostazol 100 mg precio peru</a> That publicity and their lack of professional experience eventually led to both being dismissed.

  • Jamar

    I'm self-employed <a href="http://studentfinanceadvisor.co.uk/plavix-after-cardiac-stenting">plavix yellow eyes</a> Several months into this crisis, there are still very few isolation and treatment centres

  • Dirtbill

    I'll text you later <a href="http://commandandconquer.ir/generik-dari-cefixime">donde puedo comprar cefixime</a> The high-speed train project was meant tobe one his flagship infrastructure projects.

  • Ismael

    I'm sorry, I'm not interested <a href="http://nasalallergyrelief.com/bimatoprost-generic-reviews">bimatoprost-tropfen kaufen</a> military commander in South America says, noting that smaller countries may be less equipped to deal with the problem.

  • Peter

    I'm a housewife <a href="http://engei.ne.jp/toprol-xl-versus-metoprolol">toprol diovan lipitor sinus</a> But for the most part we concentrate our energies on enlarging the sphere of the present itself

  • Razer22

    We used to work together <a href="http://www.cellulitereviews.org/alavert-d-12-directions/">alavert ingredients</a> Does this sound like the same excuse as Target offered? I would not trust any statements coming from HD at this time

  • Trent

    Thanks for calling <a href="http://www.asiantbi.org/abilify-tablets-spc">who makes abilify</a> So more data are important, and specifically we now need to take a really close look at the icy asteroids and main-belt comets between Mars and Jupiter."

  • Isaias

    Why did you come to ? <a href="http://www.motorhomescotland.co.uk/aldara-krema-cena-beograd.html">aldara skin cancer cream positive comments</a> The ideas are ahead of the curve and they’re timeless,” said Pucci at the exhibition.

  • Clifton

    Not in at the moment <a href="http://vaccineresource.com/havana-alma-de-cuba-yelp/">havana club bianco prezzo</a> LSU scored first on one of only two passes Jennings completed the first half — a fade to Dupre along the left side of the end zone

  • Johnathan

    What's your number? <a href="http://www.eidon.se/combivent-costo-mexico/">combivent respimat doses per container</a> Tom Stoppard delivers his own in his early ’80s play, “The Real Thing,” starting previews on Oct

  • Marcus

    i'm fine good work <a href="http://cityweddings.co.uk/zyprexa-effectiveness-bipolar/">side effects of zyprexa</a> Izzo certainly remembers being done in a year ago by UConn guard Shabazz Napier in the regional final

  • Jackson

    Where's the nearest cash machine? <a href="http://pasen.com.cn/is-there-a-generic-for-permethrin">permethrin 10 instructions</a> But in education, whether a reform is attempted matters a lot less than how it is executed

  • Jonathon

    Have you got any experience? <a href="http://kurtlarvadisi.net/pletal-pris">precio del medicamento cilostazol</a> The left-hander is 6-2 with a 2.33 ERA in 10 career starts against the A's, including 5-1 with a 2.15 ERA in seven at home

  • Cleveland

    Would you like a receipt? <a href="http://www.plaw.ir/tinidazole-for-dogs">tinidazole for bv</a> Centrist candidate Aecio Neves gained 2 percentage points to 20 percent, Datafolha said.

  • Olivia

    Photography <a href="http://wouldliketoteach.org/?seroquel-coupon-2014">zyprexa compared to seroquel</a> “He came back and I think the first month of the season, he proved to everybody that he still has a lot left in the tank

  • Lemuel

    A staff restaurant <a href="http://medioambienteyaridos.org/prazosin-hcl-medscape">prazosin feline dose</a> Hanging over the two towns is the spectre of mass graves discovered during the search for the students

  • Cameron

    Which team do you support? <a href="http://www.ebookmart.com.au/buy-itraconazole-200-mg/">sporanox pulse pack</a> Please select the reason you are flagging this content: spam, trolling or just inappropriate

  • Clair

    I'm on a course at the moment <a href="http://www.ebookmart.com.au/coreg-yahooo/">coreg and swelling and eyes</a> Allergan shareholders, including Paulson, have been looking at alternative strategies for the company as it tries to fend off Valeant

  • Derrick

    I hate shopping <a href="http://m-mariage.fr/yukon-exelon-3x50-cena">giving station exelon</a> The samples collected have now been analyzed and we can conclude that there is not any sign that the patient suffered from Ebola”, says rtqvist.

  • Bradford

    I have my own business <a href="http://streetphoto.dk/clonidine-hcl-used-for-adhd">clonidine patch used for withdrawal</a> Wilson wrote the instruction set, while fellow engineer Steve Furber handled the chip design.

  • Bernardo

    Nice to meet you <a href="http://www.italian-tuition.co.uk/coumadin-and-vitamin-k-deficiency.html">colds coumadin</a> Garnett will hear oral argument on whether to unseal the proceedings of the grand jury in the Eric Garner case

  • Raymon

    I'd like to cancel a cheque <a href="http://www.kopekpansiyonu.com.tr/antivert-canada.html">over the counter anti dizziness medication</a> The test has seen Zuckerberg hire some of the most famous technology executives in the world

  • Earnest

    A First Class stamp <a href="http://yanaby.ir/ropinirole-cost/">requip and immune system</a> Ms Davidson said: "The chancellor acted in December to reduce some taxes on the industry

  • Jessica

    How long have you lived here? <a href="http://plantfoods.org/hydrea-london-body-brush-medium.html">hydrea london body brush medium</a> They are so used to sliding now in a sense, it’s going back and forth.”

  • EdSild

    <a href=" http://edsild100.com/# ">buy sildenafil</a> mail order viagra buy viagra - http://edsild100.com

  • Clayton

    Could I make an appointment to see ? <a href="http://bodybuildingexpertzone.com/lek-escitalopram-cena.html">can citalopram help you sleep</a> "We'd have to maintain them structurally and make sure that the sites are secure," says Johnson

  • Ellsworth

    I quite like cooking <a href="http://lg303.com/cheap-generic-claritin">buy cheap desloratadine</a> However, others had no option but to continue with the pregnancy and parent against their wishes," he said.

  • Kaitlyn

    Recorded Delivery <a href="http://sarigalin.org/amitriptyline-25-mg-sleep/">amitriptyline for nerve pain 10mg</a> Target CEO Brian Cornell said his company rang up a record day of online sales on Thursday, and was seeing brisk demand in its stores

  • Cedric

    I came here to work <a href="http://www.leilygallery.ir/robaxin-high-blood-pressure/amodiaquine-pronunciation">methocarbamol 500mg side effects</a> "A three-hanky movie” is an old Hollywood phrase to describe a sure-fire tearjerker

  • Benedict

    I'm not sure <a href="http://wouldliketoteach.org/?what-is-amlodipine-besylate-5mg-for">lethal dose norvasc</a> Her high-profile nighttime rescue from an Iraqi hospital made her an instant celebrity.

  • Daren

    It's funny goodluck <a href="http://wouldliketoteach.org/?what-is-amlodipine-besylate-5mg-for">mylan-amlodipine 10mg side effects</a> But will this prize do even more to achieve the goals it has honoured - to champion children's rights?

  • Garth

    Have you got any qualifications? <a href="http://mensweightlossguide.com/fertomid-100mg/">fertomid 25 pct</a> He presented the case to a grand jury again, and said he was “surprised and shocked” when the grand jury voted not to indict.

  • Hassan

    I can't get a signal <a href="http://secret.co.jp/onde-comprar-serevent-spray">advair black boxed salmeterol lawsuit</a> I also know, that as hard as I'm working — doing 20 hours a day — now is not the time."

  • SildEdo

    <a href=" http://edsild100.com/# ">cheap viagra</a> goodrx viagra 100mg viagra - http://edsild100.com

  • Napoleon

    The National Gallery <a href="http://www.squadguru.com/metformin-and-weight-loss/">metformin xr dosing schedule</a> It’s a $4 million pay cut, but Manning can make back $2 million if he gets to the Super Bowl and another $2 million if he wins it

  • Zachery

    I stay at home and look after the children <a href="http://mega-fortune.se/altacef-500-used/">altace care</a> Haja would like to go home but feels this is unlikely and she has lost contact with neighbours and village friends

  • Amber

    How do you know each other? <a href="http://www.a1accommodation.com.au/oral-lamisil-toe-fungus">best price lamisil cream</a> Handmade clothes or anything made from silk – it’s much cheaper there

  • Landon

    Go travelling <a href="http://theformationquest.org/vimax-japan.htm">vimax zakar besar</a> Military bosses say advances in weapons have meant that current tanks are simply too slow and difficult to maneuvere.

  • Jules

    Whereabouts are you from? <a href="http://hypertension-medication.net/letrozole-5-mg-iui/">medicated iui femara</a> They have publicly agreed to form a national unity government whatever the outcome of the audit.

  • Dannie

    Would you like a receipt? <a href="http://freeresumetemplate.net/zofran-odt-4-mg-tablet.html">ondansetron hcl 4mg tabs</a> All content of the Dow Jones branded indices S&P Dow Jones Indices LLC 2015 and/or its affiliates.

  • Leland

    I'd like to pay this cheque in, please <a href="http://hormone-replacement-therapy.com/careprost-before-and-after/">careprost reviews makeupalley</a> In the largest study of its kind, 251 young people were monitored between March 2011 and May 2014

  • Emmanuel

    Have you got any ? <a href="http://overchill.co.uk/valor-sominex">sominex preço bula</a> His move to California signals a growing effort by the government to try to recruit from Silicon Valley

  • Ian

    I support Manchester United <a href="http://vonjuliet.com.tr/buy-serpina-online">serpina3k</a> Over 14 years, lawmakers have temporarily patched Medicare's "Sustainable Growth Rate" (SGR) payment formula 17 times to prevent sharp doctor pay cuts.

  • Kaitlyn

    I'm on business <a href="http://alternativemedicinesreview.com/generique-roxithromycine.html">roxithromycine generique de quoi</a> The resolution called for immediate measures to combat the group on the political, defense, security and legal levels

  • Israel

    Could you give me some smaller notes? <a href="http://overchill.co.uk/valor-sominex">sominex overdose</a> There is certainly some good news in these figures, such as the 12th consecutive month in which employers have added at least 200,000 jobs

  • Arron

    What's the current interest rate for personal loans? <a href="http://www.triptoir.com/aldactone-hirsutism/">aldactone for hormon level</a> Market predictability is also being impacted by the erosion in the standing of sovereign risk in the western world

  • Bernardo

    I never went to university <a href="http://sarigalin.org/prix-bague-ginette-ny-nacre/">ginette ny collier straw</a> "They were in good condition, but they were extremely cold, and they were like popsicles when we touched them," Chapman said

  • Nicole

    Will I be paid weekly or monthly? <a href="http://bodybuildingexpertzone.com/sildigra-soft-100mg.html">sildigra power</a> I recall runs of days where I spent 10 hours a day in public libraries reading books

  • Jonathan

    We need someone with experience <a href="http://weightloss-basics.com/bystolic-cvs-coupon">bystolic costco</a> At Thomas Cook, we applauded measures to abolish APD for under-12s travelling in economy from May this year and for under-16s next year

  • Faith

    Nice to meet you <a href="http://plantfoods.org/how-much-does-tricor-cost.html">tricore panels inc</a> Spirit pub company, which runs about 750 pubs, says Greene King has made a better offer to take the company over

  • Curtis

    Do you play any instruments? <a href="http://leadingedge.ne.jp/bupropion-withdrawl-side-effects/">bupropion infection chronic</a> Dallas’ Jason Garrett and his staff will coach Team Irvin, Baltimore’s John Harbaugh and his staff Team Carter.

  • Gabrielle

    An envelope <a href="http://toolsandgarages.com/himcolin-gel-usage">himcolin gel use video</a> Each randomly-assigned phone call lasts no more than a minute, and content can range from a wake-up song to poems, music or simple conversation

  • Rudolph

    I came here to work <a href="http://galopturk.com/?dapoxetine-dosage-and-administration">who should not take dapoxetine</a> In all of 2013, only eight confirmed and probable cases were reported in Mobile County

  • Larry

    Insert your card <a href="http://99beers.com/topamax-25-mg-price">topamax sore joints</a> DAVOS, Switzerland - Countries must devote more resources to fight global extremism, U.S

  • Danial

    Children with disabilities <a href="http://www.cellulitereviews.org/diltiazem-and-simvastatin-interactions/">diltiazem leg swelling and pain</a> The Pizza Underground followed up with another photo, this one of Macaulay Culkin with the rest of the band

  • EdSild100

    <a href=" http://edsild100.com/# ">buy viagra generic</a> viagra substitute viagra generic availability

  • Olivia

    Stolen credit card <a href="http://www.riseaustin.org/dostinex-yahoo/">dostinex side effects bodybuilding</a> LSU basketball suffered through a horrid shooting day in Starkville, falling to Mississippi State 73-67

  • Young

    What are the hours of work? <a href="http://harpnfiddle.org/how-to-take-protonix-40-mg.html">generic protonix manufacturers</a> Honda declined to comment on board candidates, saying the decisions were up to Mr Abe and parliament

  • Yhsdhdsg

    <a href=" http://zithromaxcanada24.com/# ">generic zithromax over the counter</a> zithromax canadian pharmacy zithromax 250 mg australia - http://zithromaxcanada24.com/

  • Yjsduds

    <a href=" http://plaquenilcanada24.com/# ">plaquenil 400 mg daily cost</a> plaquenil 200 mg cost plaquenil generic drug - http://plaquenilcanada24.com/

  • sdjdsys

    <a href=" http://tadalafilcanada24.com/# ">buy tadalafil online paypal</a> tadalafil for sale from india canadian pharmacy tadalafil 20mg - http://tadalafilcanada24.com/

  • Jusdhsdg

    <a href=" http://edpillscanada24.com/# ">pain meds without written prescription</a> real viagra without a doctor prescription how to get prescription drugs without doctor - http://edpillscanada24.com/

  • Iosdksdj

    <a href=" https://cialisfavdrug.com/# ">cialis tolerance</a> cialis dosage which is better - cialis or viagra http://tadal24ph.com buy cialis online canadian

  • Iosdksdj

    <a href=" http://ciaph24.com/# ">cialis tadalafil 20 mg</a> current cost of cialis 5mg cvs cialis online pharmacy http://ciaph24.com canadian cialis

  • dobson

    yNPBxL http://pills2sale.com/ cheap viagra

  • bqbhvzzct

    OxhEDr <a href="http://knjssqpykfhw.com/">knjssqpykfhw</a>, [url=http://ncoqxliyzblw.com/]ncoqxliyzblw[/url], [link=http://behtaloutoac.com/]behtaloutoac[/link], http://ddvmzedzdths.com/

  • dbvohnasx

    HB2YYf <a href="http://gqodyhkibday.com/">gqodyhkibday</a>, [url=http://rzdrucyzlrwu.com/]rzdrucyzlrwu[/url], [link=http://tqjmfwbqdsfu.com/]tqjmfwbqdsfu[/link], http://pohaaonpgges.com/

Сэтгэгдэл оруулах

урлан